Reclame schept onze wereld

6 december 2010

Veel mensen zeggen dat ze ongevoelig zijn voor reclame. Dat is een aanvechtbare stelling. Reclame helpt mee onze wereld te scheppen. Dat mensen nu deodorant gebruiken, is het gevolg van reclamecampagnes van een halve eeuw geleden. Reclame is geen complot van het bedrijfsleven tegen de consument. Bedrijven moeten effectief adverteren om te overleven in een puur Darwinistisch systeem.

Nogal wat mensen reageren op Spotsdoorzien met de mededeling dat ze volstrekt ongevoelig zijn voor reclame. Het komt erop neer dat ze de site nutteloos vinden, want intelligente mensen (zoal zij) kijken dwars door reclame heen. Dat mag zo lijken, maar zonder dat we het doorhebben, wordt onze wereld voor een belangrijk deel bepaald door reclame. Kijk naar de kleding die we dragen, de auto’s waarin we rijden, de verzorgingsproducten die we gebruiken, het voedsel dat we eten en de reizen die we maken. We baseren onze koopbeslissingen echt niet allemaal op objectieve tests van de Consumentenbond.
Verder zijn er allerlei ideaalbeelden over het uiterlijk van mannen en vrouwen die zich mede door de reclame, in de loop der jaren in ons hebben genesteld. Ook ons droombeeld over hoe een ideaal gezin, of zelfs een ideale wereld eruit ziet, wordt op zijn minst voordurend gevoed door reclame.
Neem een begrip als glamour, dat heeft een bijna een religieuze status gekregen en is tegenwoordig een stiekem ideaal geworden van een grote groep jonge vrouwen. ‘Gelovigen’ staan er niet bij stil dat als je een oppervlakkige, valse vrouw heel mooi aankleedt en opmaakt, op de juiste manier leert bewegen en charmant laat glimlachen, ze nog steeds een oppervlakkig en vals persoon is. De beauty-industrie heeft via reclame het begrip weten op te pompen tot een soort positieve eigenschap, bijna een talent. Iemand met glamour is een beter en gelukkiger mens dan de rest.

Rauw
Het betoog in het Youtube-filmpje van de Amerikaanse reclame-watcher Jean Kilbourne, is interessant voor iedereen met interesse in de invloed van reclame op onze maatschappij. Er valt echter best wat af te dingen op Kilbourne’s betoog. Zo speelt ze de reclamewereld wel erg de Zwarte Piet toe. De massamedia spelen minstens zo’n belangrijk rol bij het hersenspoelen van consumenten. In feite kon de reclamesector in zijn huidige omvang alleen ontstaan doordat radio, tv en internet ontstonden: massamedia. In haar theorie bestaan die massamedia bij de gratie van reclame. Dat is zeer Amerikaans gedacht. Zeker als Europeaan kun je even goed stellen dat moderne reclame bestaat bij de gratie van massamedia.
De enorme groei van de economie en daarmee de budgetten van de consument, hebben de concurrentiestrijd om de koopkracht enorm opgedreven. Maar het is geen systeem van goed of kwaad. Voor bedrijven is het meestal gewoon een kwestie van agressief adverteren of razendsnel marginaliseren. Het is geen samenzwering van de reclamewereld tegen de consument, maar rauw kapitalisme uitgevochten met publicitaire technieken. Alleen de effectiefste adverteerders overleven.
Het enige dat je kunt doen, is je inzicht in reclametechnieken vergroten. Op die manier kun je je als consument een beetje wapenen tegen de stroom commerciële boodschappen. Maar hoed je voor zwart-witdenker, heel veel van wat we tegenwoordig als normaal, beschaafd en fatsoenlijk zien, is ooit door de reclame in ons gepompt. Vijftig jaar terug gebruikte bijna niemand deodorant en ging men maar af en toe in bad. Misschien speelt reclame dus ook een zekere rol bij het voortschrijden van de beschaving. Onbedoeld overigens.
Met Spotsdoorzien proberen we alleen te voorkomen dat we de regie over onze persoonlijke koopbeslissingen niet al te zeer uit handen geven.

Nog geen reacties

Wees de eerste!

Laat een reactie achter

XHTML: U kunt deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

online